Een portret van Sven Gatz
 


Sven Gatz is een jonge veertiger en een ervaren Vlaams volksvertegenwoordiger, fractieleider van Open Vld in het Vlaams parlement en Jets gemeenteraadslid.

Hij is een Brusselse liberaal met een breed engagement. Hij volgt het bestuur van zijn gemeente, Jette, van zijn stad, Brussel en van Vlaanderen met een alerte blik en is begaan met de rechten van elke burger, van welke afkomst of geaardheid ook. Het recht voor iedereen, op een eerlijke kans in ons land, op een rechtvaardige plaats in ons Europees welvaarts-systeem. Hij gelooft in principes maar is ook een pragmaticus.

Nen èchte Brusselse ket dus, met een warm hart voor zijn stad. Maar niet alleen voor de grootstad Brussel, alle steden in België verdienen aandacht. Hij houdt de vinger aan de pols, en reageert op elke grote of kleine hartslag in de stad. Over deze knooppunten van creativiteit, innovatie en welvaart, waar meningen en mensen ontmoeten en botsen, waar maatschappelijke problemen en uitgebalanceerde oplossingen elkaar beconcurreren, heeft Sven nog lang niet het laatste woord gevonden en gezegd.

Hij is een Brusselse Vlaming, een Vlaamse Brusselaar, die de belangen van het Nederlands in de hoofdstad verdedigt en uitbouwt. Voor de Vlaming die in Brussel niet correct in het Nederlands geholpen wordt, maar evenzeer voor de Nieuwe Brusselaar die zijn kinderen in een Nederlandstalige school wil inschrijven. Hij is ook een Brusselaar tout court die in een goede verstandhouding met zijn stadsgenoten, welke taal ze ook spreken, wil samenwerken voor een beter Brussel.
 

Waar dat allemaal vandaan komt, volgt uit dit interview:

Het prille begin

Geboren in Sint-Agatha-Berchem in 1967 en opgegroeid in Molenbeek en daarna Sint-Agatha-Berchem is Sven Gatz een echte Brusselse Ket. Als zoon van een Nederlandstalige onderwijzer en een Franstalige moeder bracht hij een gelukkige jeugd door in een continu veranderende stad. En dat heeft zo zijn gevolgen…

GATZ: "Ik ben al van een jaar of zestien redelijk politiek geïnteresseerd. Ik volgde de politiek in de kranten en ik was o.m. actief in de de Scouts, waar je toch een  maatschappelijk engagement opneemt: je wordt leider, groepsleider, leider van de groepsleiders. Je leert werken in een bepaalde structuur. Ik heb daar veel van geleerd  en vooral veel plezier gehad, maar politiek was het nog niet. Ik had geen partijkaart of zo ..."

Na zijn humaniora in het Sint-Pieterscollege in Jette ging Sven Gatz in Leuven Rechten, studeren. In zijn licentiejaren werd hij gaandeweg betrokken bij het politieke debat.

GATZ: "Je hebt plots meer tijd binnen je studies en je bent al wat uitgekeken op het typische studentikoze leven. Toen dacht ik heel bewust 'ik wil me politiek engageren'. Niet met het doel om een carrière uit te bouwen, want dat is zeker in mijn geval een beetje een samenloop van toevallige gebeurtenissen geweest, maar wel met het idee om een deel van mijn vrije tijd daarin te investeren, om het gevoel te hebben dat de grote ideeën waar je mee rondloopt met anderen te toetsen en uit te werken: noem het maar een bescheiden vorm van idealisme".

Een Brusselse flamingant

Sven Gatz ging dus spontaan aankloppen bij de afdeling van de Volksunie-jongeren aan de universiteit: de VUJO-KUL. Een kleine groep geëngageerde studenten ontving hem met open armen en Sven Gatz werd onmiddellijk bij alles betrokken: organisatie van debatten, schrijven en verspreiden van een blaadje, en veel en lange discussies ... Maar waarom de Volksunie?

GATZ: "Het was geen evidente keuze, maar wel een bewuste keuze. Ik was zeker geen Vlaams-nationalist van thuis uit. We zijn op het ogenblik dat ik die keuze maak in 1988. Ik heb toen, doorheen de beeldvorming van de politieke partijen op dat ogenblik, de verschillende mogelijkheden overlopen. Pacifisme was voor mij toen al een doorslaggevend criterium. Terwijl de toenmalige SP zich meer 'socialistisch' dan 'sociaal-democratisch' opstelde, voelden de groenen, met Agalev, niet echt aan als “mijn ding”. Met de PVV-liberalen van toen had ik niet echt een affiniteit, sociologisch stonden zij te veraf. De grijze CVP en zeker het Vlaams Blok waren niet eens in de running. Al was het Blok toen nog klein, het was toen al om evidente redenen de anti-pool van mijn politiek denken."

GATZ: "Dat ik uiteindelijk voor de VU koos had twee redenen. Als Brusselaar, als Brusselse Vlaming had je nog steeds te maken met de taaltoestanden in onze hoofdstad. Die Vlaamse reflex zit overigens nog altijd voor een stuk in mij, ook nu Brussel een heel andere stad is geworden sinds mijn jeugd. Anderzijds was er ook de figuur Vic Anciaux, die toen staatssecretaris was in de Brusselse Hoofdstedelijke Regering. Zowel zijn politieke uitstraling als zijn maatschappelijk vooruitstrevende visie op Brussel maakte indruk op mij. Het had overigens ook voordelen om binnen een kleine partij actief te zijn: je staat verder van de rechtstreekse macht, maar je kan wel veel meer ideeën kwijt".

Een verkozene des volks

In 1995 tuimelde Sven Gatz de Brusselse Hoofdstedelijke Raad binnen, als opvolger van Vic Anciaux die opnieuw, tegen de verwachtingen in, staatssecretaris werd.

GATZ: "Na mijn studies Rechten in Leuven volgde ik nog een jaar Administratief Recht aan de ULB. Daarna kon ik op het kabinet Anciaux aan de slag. Zo vervulde ik op een kabinet mijn legerdienst op een zinvolle manier en geraakte ik ook steeds meer betrokken in de structuren van de VU in Brussel."

GATZ: "In de periode 92-95 maakte de VU een zware crisis door. Een zekere Guy Verhofstadt bouwde aan een nieuw liberaal project, de VLD, en heel wat mensen gingen over naar deze nieuwe partij. Het zelfvertrouwen binnen de VU was daardoor diep gedaald en de toekomst was somber. Voor de gewestverkiezingen van 1995 zocht men naar jonge, geëngageerde mensen om het tij te keren en zodoende kwam ik als eerste opvolger op voor de Gewestverkiezingen. En zo werd ik volksvertegenwoordiger.”

Sven Gatz heeft in die eerste legislatuur vooral gewerkt rond het Nederlandstalig onderwijs in Brussel en rond thema's als integratie en leefkwaliteit en milieu. En uiteraard ook een permanente waakzaamheid m.b.t. de toepassing van de taalwetgeving en betrokkenheid van de Vlaamse gemeenschap in Brussel. Vooral het Nederlandstalig onderwijs was een zwaar dossier: de Vlaamse scholen in Brussel stonden toen voor grote uitdagingen.

GATZ: “Door mij in te zetten voor het Nederlandstalig onderwijs in Brussel zat ik direct in het hart van de Vlaams-Brusselse politiek: hoe verzoen je de rechten van de Vlamingen in Brussel met de uitdaging van de multiculturele stad waarin die Vlaamse gemeenschap haar plaats moet vinden en haar verantwoordelijkheid moet opnemen? Beschermend en open tegelijkertijd. Deze vragen herhalen zich op alle andere gemeenschapsmateries: welzijn, jeugd, cultuur, onderwijs,... Dit debat raakt zowel de communautaire problematiek van de taalverhoudingen als de sociale problemen waarmee de grootstad te kampen heeft. Ik denk dat we daar nu in Brussel een goed evenwicht in hebben gevonden en dat de Vlaamse Gemeenschap ook in die richting is geëvolueerd."

Een links-liberaal

In 1999 werd Sven Gatz voor VU&ID herkozen in het Brussels Parlement op het VLD-VU-O-kartel en is één van de zes Brusselse Parlementsleden die ook zitting hebben in het Vlaams Parlement.

GATZ: "De eerste jaren als volksvertegenwoordiger heb ik vooral mijn weg proberen te vinden in de concrete Brusselse dossiers en volgde ik met veel belangstelling, maar zonder er mij actief in te mengen, het grote verhaal van de Volksunie en van VU&ID21. Ik ben onmiddellijk lid van ID21 geworden, organiseerde een colloqium over dat links-liberalisme en schreef er een boek over, “Een vierde weg? Links-liberalisme als traditie en als oriëntatiepunt". In 2001 werd ik ook woordvoerder van de vernieuwingsbeweging ID21, de alliantiepartner van de VU.”

GATZ: “Dit was voor mij een logische evolutie binnen de VU. Naar het voorbeeld van de Nederlandse D66 was de tijd rijp voor het links-liberalisme in Vlaanderen. De VU als “vierde weg”, de Vlaamse Vrije Democraten. Het was ook de tijd dat het “Sienjaal” (een progressieve frontvorming die Maurits Coppieters (VU) en Norbert De Batselier (SP) via hun boek wilden tot stand brengen tussen SP-Agalev-VU en het ACW) veel weerklank vond bij VU&ID21, maar het slaagde er niet in om haar progressief project, politiek uit te dragen. Ik was die progressieve frontvorming niet ongenegen, mijn hart lag in de eerste plaats bij de invulling van een links-liberale beweging in Vlaanderen.”

GATZ: "Een Vlaams D66. Dat was de bedoeling van een aantal jonge turken, waaronder mezelf. Onze voorkeur ging bijvoorbeeld naar de progressieve en vooral pragmatische Patrik Vankrunkelsven als nieuwe voorzitter van de partij. Maar het was Geert Bourgeois die het haalde, die stond voor een andere richting voor de VU&ID21."

De parlementsverkiezingen van 1999 waren een mijlpaal: na jaren van achteruitgang had de VU in alliantie met ID21 voor het eerst terug vooruitgang geboekt en kon een nieuw en jong kiespubliek charmeren. Maar helaas beschouwde een deel van de VU-top deze vooruitgang als een achteruitgang... Sven Gatz, samen met o.a. senator Vincent Vanquickenborne, Johan Basiliades, Peter Van Hoof, zette door met het links-liberalisme in ID21.

De gedachtestreep van het links-liberalisme.

GATZ: "Doelmatigheid of pragmatisme, dat is wat een links-liberaal beleid stuurt, meer nog dan het klassiek liberalisme of socialisme, die meer vertrekken vanuit grote ideologische waarden. Om dezelfde reden, minder geremd door een strak inhoudelijk kader, hecht de links-liberale traditie veel meer aandacht aan de democratische mechanismen, aan de wijze waarop de inspraak wordt georganiseerd en vooral gemaximaliseerd. De strijd van de radicaal-liberalen voor de verlaging van de kiesdrempel en vervolgens van het algemeen stemrecht, ligt aan de basis daarvan. Het zijn de vurigste verdedigers van referenda en aanwenden van nieuwe technologieën in het organiseren van de democratische inspraak. Inspraak en debat zijn de beste garantie om solidariteit en maatschappelijke betrokkenheid te bevorderen onze veranderende samenleving. Je kan dit gerust samenvatten als “ontplooiingsliberalisme”.”

GATZ: "Het is niet omdat het links-liberalisme niet verwijst naar een groot ideologisch verhaal dat het helemaal geen waarden heeft. Voorop staat een uitermate positief mensbeeld. Het geloof in de individuele vrijheid en de verantwoordelijkheidszin van de mens. Een enorme maatschappelijke hefboom. Een andere waarde die we bij alle links-liberale voorbeelden in de politiek en in de politieke filosofie terugvinden is het principe van gelijke kansen. Het afdwingen van gelijke kansen. Politiek vertaalt dit zich in een sterke overheid, zeker inzake onderwijs, permanent leren, voorzieningen voor achtergestelde groepen, voor zieken, gehandicapten ... Dit maakt van het links-liberalisme bij uitstek een sociale en solidaire politieke stroming. Het links-liberalisme, dat het mijne is, gelooft ook heel sterk in de individuele ontplooiing van zelfbewuste mensen, maar altijd gekoppeld aan een grote en vanzelfsprekende verantwoordelijkheid t.a.v. de gemeenschap. Ideeën die ook bij Open Vld worden gekoesterd.”

Verscheurende keuze en een nieuwe kans.

De eeuwwisseling: VU&ID21 sukkelde van interne crisis in interne crisis. De inhoudelijke breuk die al lang aanwezig was en de verschillende visies op de staatshervorming van 2001 (het Lambermont-akkoord) bleek onoverbrugbaar. In de zomer van 2001 spraken de VU-leden zich in een intern referendum uit over de toekomst van hun partij: de VU werd begraven en haar erfenis werd verder gezet door twee nieuwe partijen: Spirit, waar de eerder progressieve geesten van VU&ID21 zich bij aansloten en de N-VA, waar het communautaire thema de doorslag gaf. Op een congres in november 2001 zette Sven Gatz mee de schouders onder Spirit. Maar toen de Spirit-partijtop een alliantie met de socialisten aanging, besloot Sven Gatz om zich aan te sluiten bij de Brusselse liberalen en de VLD van Guy Verhofstadt.

GATZ: "De breuk in de VU en ID21 was noch menselijk, noch inhoudelijk overbrugbaar. De splitsing was niet enkel noodzakelijk, ze was ook wenselijk. Mijn keuze voor de nieuwe partij Spirit was evident. De beginselverklaring van de nieuwe partij ademde een sterk links-liberale sfeer uit. Ik heb lang geloofd dat Spirit een autonoom links-liberaal project zou worden. Maar na enige tijd bleek dat ook binnen Spirit hiervoor onvoldoende eensgezindheid bestond. Mijn goede lokale ervaring met de Brusselse VLD die zeer open stond voor mijn inbreng en mijn links-liberale overtuiging gaven de doorslag. Sinds 12 juli 2002 ben ik lid van de Vlaamse Liberalen en Democraten. Nu Open Vld. Een keuze die ik me nooit beklaagd heb."

Een echte liberaal?

Door zijn inzet en zijn vooruitziende blik, is Sven Gatz gegroeid tot een gevestigde waarde in de Open VLD, in Brussel en Vlaanderen tout-court. Hij heeft een neus voor maatschappelijke veranderingen en met zijn lezingen, studiedagen en colloquia over (groot)stedelijk beleid, migratie & inburgering, sociaal liberalisme, groen Liberalisme, mobiliteit, veiligheid, Stad en Rand,… slaagt hij erin de inspiratie levendig te houden en scherpe beleidsvoorstellen te doen. Stadsklassen in Brussel, meertalig onderwijs, een tweede Brusselse stem of een groot biermuseum in de Beer Capital of the World: Sven Gatz heeft een toekomstvisie. Voor Brussel en voor onze samenleving in het algemeen. Zijn vele interesses leiden hem bovendien naar andere oorden, waar bijvoorbeeld uitgelezen bieren en voetbal hét onderwerp zijn. Ook dat weten zijn kiezers te appreciëren.

De Gewestverkiezingen van 2004, waarbij hij tot de top-5 van de verkozen Brusselse Vlamingen opklom en opnieuw mocht zetelen in het Vlaams parlement, sterkten hem in de overtuiging dat zijn acties en strijdpunten werden gedeeld door vele andere Brusselse Vlamingen.

Bij de Gemeenteraadsverkiezingen van 2006 loodste hij, samen met Herman Mennekens, de Open Vld Jette van 1 naar 2 zetels in de gemeenteraad en met Brigitte Gooris naar één zetel in de OCMW-raad. Samen met de Franstalige Jetse liberalen, kon dit sterke team eind 2009 met de burgemeester tot een nieuw akkoord komen en traden toe tot de meerderheid met een "New Deal" voor de Jettenaren.

Op 10 oktober 2007 volgt Sven Gatz Patricia Ceysens op als fractieleider van de Open Vld in het Vlaams parlement.

De Gewestverkiezingen van 2009 maakten hem tot de tweede populairste Nederlandstalige politicus in Brussel en hij moet enkel zijn strijdmakker, Guy Vanhengel, laten voorgaan. Die goede score maakte ook dat de Brusselse liberalen een tweede volksvertegenwoordiger naar het Vlaams parlement mocht sturen: Ann Brusseel.

Als fractieleider van Open Vld in het Vlaams parlement staat Sven Gatz nu voor de uitdaging om een stevige, liberale, constructieve oppositie te voeren en zich in te zetten voor de belangen van Brusselaars en Vlamingen.


Meer info vind je op deze site.

Bezoek ook de website van de Jetse Open Vld afdeling en de Brusselse Open Vld.