Wie pretendeert de beste leerling van de klas te zijn, kan zich wel eens danig verslikken op het moment dat de examenresultaten worden uitgedeeld. Die wetenschap die reeds in de kleuterklas wordt meegegeven, weerhoudt Philippe Muyters en Bart De Wever er niet van om zichzelf op de borst te kloppen. “Vlaanderen is budgettair de beste leerling van de klas. En die mag je dus gerust wat meer verantwoordelijkheid geven”, klinkt het in hun opiniebijdrage van gisteren.
Muyters en De Wever proberen zo de terechte kritiek van federaal begrotingsminister Guy Vanhengel te pareren dat Vlaanderen niet onder het juk van de Maddensdoctrine uitgeraakt, waardoor de eigen AAA-rating in gevaar dreigt te komen. Dit vertaalt zich immers onmiddellijk in hogere interestuitgaven.
Het haantjesgedrag van Muyters en De Wever verdient echter – op zijn zachtst gezegd – enige nuance. Midden december ondertekenden de federale overheid, gemeenschappen en gewesten een samenwerkingsakkoord waarin de begrotingsdoelstellingen werden vastgelegd. Nog geen veertien dagen later zette Muyters zijn klasgenoten reeds voor schut. De afspraak dat Vlaanderen het begrotingstekort zou beperken tot 1 miljard euro, bleek plots niet meer in de agenda te staan. Met een eindresultaat van 1,2 miljard misrekende Vlaanderen zich 200 miljoen euro. Een verschil van zomaar eventjes 20 procent. En dat in amper twee weken ! Er zijn er die voor minder strafstudie krijgen !
Het is notabene niet de enige misrekening die de ‘beste leerling van de klas’ in zijn eerste maanden maakte. We hebben dan over het al te doorzichtig geschuif met 500 miljoen euro overdrachten van de federale overheid. Die werden uit de begroting 2009 gelicht om de begrotingscijfers van 2010 op te smukken. Dat de Hoge Raad voor Financiën duidelijk stelt dat deze begrotingstechniek niet door de beugel kan, wordt al te makkelijk afgedaan als een ‘semantische discussie’ en getuigt van weinig inzicht in de materie. Er zijn er die voor minder bijlessen moeten volgen !
Dat de regio’s meer verantwoordelijkheid moeten krijgen voor hun fiscaal beleid, daar zijn we het wel over eens. En daar waren we het ook al in 2008 over eens toen dat door onder meer professor Koen Algoed werd neergeschreven in een beleidspaper van het Vlaams Instituut voor Economie en Samenleving (Vives). Het pleidooi van Muyters en De Wever voor meer fiscale autonomie en verantwoordelijkheid brengt dus niks nieuws onder de zon. Het is zoals met het oprakelen van een oude cursus. Je traint het geheugen, maar leert er niks meer van bij!
Het opnemen van grotere verantwoordelijkheid en meer fiscale autonomie door de gemeenschappen en gewesten is inderdaad een absolute noodzaak. Een eerste stap daarin zou de responsabilisering van de gemeenschappen en gewesten kunnen zijn inzake de uitbetaling van hun ambtenarenpensioenen. Nu worden die quasi volledig betaald vanuit de federale begroting. Op de vier miljard euro die daarvoor jaarlijks wordt gereserveerd, betalen de gemeenschappen en gewesten nu enkel een responsabiliseringsbijdrage van 16 mio euro.
Het opnemen van verantwoordelijkheid impliceert echter ook dat je de fiscale instrumenten die Vlaanderen momenteel wel bezit, goed gebruikt. De belastingen verhogen door het afschaffen van pakweg de jobkorting, is geen goed gebruik van de eigen fiscaliteit. Waar de Vlaamse regering dus vandaag al fiscaal bevoegd voor is, weigert ze die autonomie positief aan te wenden voor de Vlaming. Ook in dat opzicht is Vlaanderen nog niet meteen de beste van de klas. Gewesten en gemeenschappen staan inderdaad gemiddeld slechts in voor 20 % van hun inkomsten via een eigen fiscaliteit. Eén entiteit steekt daar evenwel met kop en schouders uit: het Brussels Gewest. Brussel dekt meer dan de helft van haar uitgaven met eigen fiscale opbrengsten. Vlaanderen moet ook hier bij de les blijven !
Het feit dat Vlaanderen via de bijzondere financieringswet, bij wet vastgestelde dotaties ontvangt – het ‘chequeboekfederalisme’ zoals de heren Muyters en De Wever graag zeggen - zorgde er de voorbije maanden notabene wel voor dat Vlaanderen minder spectaculaire dalingen van de inkomsten noteerde. Ondanks de economische crisis.
Hoe dan ook, vroeg of laat zal er inderdaad een herziening van de bijzondere financieringswet moeten komen. Maar daarvoor is, net als bij een staatshervorming, een bijzondere meerderheid nodig. Vraag is uiteraard of de N-VA bereid is om hierover het gesprek aan te gaan met de klasgenoten ?
Je medeleerlingen achter de rug van de meester pesten om dan een onschuldig gezicht te veinzen als je betrapt wordt … dat is hoegenaamd niet netjes ! Ook al beschouw je jezelf als de beste leerling van de klas !
Dirk Van Mechelen
Sven Gatz |
