Peeters II: Een regering van dubbelbesluiten en van half werk

PEETERS II: EEN REGERING VAN DUBBELBESLUITEN EN

VAN HALF WERK

EEN EVALUATIE VAN 1 JAAR VLAAMSE REGERING

Algemeen

De Vlaamse Regering schoot een jaar geleden uit de startblokken. Hoog tijd dus voor een eerste tussentijdse evaluatie.

Eerste grote vaststelling: de regering bevindt zich nog steeds met één spike in de startblokken. Er wordt veel aangekondigd, er wordt gecommuniceerd over “hard werken”, de minister-president neemt om de drie zinnen het woord “belangrijk” in de mond, maar deze ploeg blijft gewoon geblokkeerd in verschillende dossiers en neemt zelden een beslissing. Een kleine opsomming van de belangrijkste dossiers die met veel poeha en branie “snel” tot een definitieve en duurzame oplossing zouden komen, maar evenwel nog steeds vastzitten, bewijst dit ten overvloede:

-         het Oosterweel-dossier: na veel interne twisten komt er een dubbel(zinnig)besluit dat uiteindelijk slechts een half besluit is en dat ondanks alle stoerdoenerij (alweer) vooruitgeschoven wordt tot voorbij de zomer van 2010
-         het dossier van de Brusselse Ring: uitstel leidt tot afstel ?
-         de oprichting van een Vlaams Energiebedrijf: men geraakt het niet eens wegens tegengestelde opvattingen tussen CD&V en sp-a enerzijds en NVA anderzijds over de taken van het op te richten Energiebedrijf
-         PPS schoolgebouwen: de achterstand groeit verder aan

Oorzaak van dit alles: een gebrek aan gezamenlijk project en dus een gebrek aan slagkracht. Het enige cement tussen deze tegengestelde actoren leek wel het weren van Open Vld uit de Vlaamse regering, hetgeen in de eerste weken na de regeringsvorming misschien een drijvende en enthousiasmerende kracht was. Maar enig andere vorm van bindmiddel was er niet. Dit komt nu, amper één jaar later, heel duidelijk en pijnlijk tot uiting: deze ploeg mist cement en twist over elk dossier. Afhankelijk van het dossier twisten CD&V en NVA, sp-a en NVA, dan wel CD&V en sp-a. Als een dossier al een schijn van oplossing/beslissing krijgt, valt het voor de buitenwereld onmiddellijk op welk tijdelijk duo het gehaald heeft.

Tweede grote vaststelling: deze Vlaamse regering maakt het Vlaams Parlement tot een schoothondje. Hoewel de parlementaire waakhond van de vorige legislatuur intussen parlementsvoorzitter is geworden, slaagt hij er niet in de almacht van de regering te keren. Integendeel zelfs, Kris Peeters en zijn ploeg houden dit parlement in hun greep. Alweer enkele elementen om dit te bewijzen:

-         het voorbije jaar werden bijna geen decreten ingediend: 31, waarvan 9 begrotingsontwerpen, 1 eindafrekening 2007, 14 goedkeuringen internationale verdragen, 1 bekrachtiging van een besluit, 1 omzetting van EU-richtlijn, 1 opheffingsdecreet (huwelijks- en relatiebemiddelaars) en 4 min of meer inhoudelijk gestoffeerde ontwerpen (onderwijs XX, archiefdecreet, wijziging integraal waterbeleid en decreet inspectie voor sociaalrechtelijke aangelegenheden)
-         tijdens de begrotingsdebatten krijgen de parlementsleden geen gedetailleerde cijfers wanneer ze erom vragen (bijv. 190 miljoen euro besparingen waarvan het parlement de oplijsting niet mag kennen)
-         parlementsleden moeten bij debatten over de heetste hangijzers vaak wachten tot de minister-president vooraf een veelal nietszeggende verklaring heeft afgelegd.

Tussentijdse conclusie: deze Vlaamse regering laat zich weinig in positieve zin opmerken ondanks de stoere verklaringen over hoeveel anders ze de zaken zouden aanpakken. Elk dossier is geen opportuniteit meer, maar wel een zoveelste deuk in de samenhang en in het imago van dit zichzelf op de borst kloppende zakenkabinet. Laat ons wel wezen: de glans van deze zo goed als nieuwe ploeg is na amper één jaar tijd verdwenen. Wat bindt deze mensen nog ?

Kris Peeters

Als gezicht en boegbeeld van deze Vlaamse regering heeft Kris Peeters het voorbije jaar veel van zijn glans verloren. Er is een bijzonder groot verschil met de minister-president die hij in de vorige Vlaamse regering was. Hij deemstert net zoals zijn collega-ministers weg en de enige reden waarom hij nog in beeld kan komen, is omdat de anderen sneller vervagen.

Het Oosterweel-dossier is bij uitstek het toonbeeld van zijn aanpak en van de onmacht van die aanpak. Met veel branie, soms op het randje van de arrogantie, de belastingbetaler telkens weer komen vertellen dat het moment van de ultieme beslissing gekomen is, dat hij hoogst persoonlijk zal zorgen voor die beslissing, om dan uiteindelijk weer met een uitstel van beslissing te eindigen. Hij staat steeds op de eerste rij voor de camera’s als bestrijder van de grote problemen van vandaag (Opel), maar hij bevindt zich in de bezemwagen bij het nemen van beslissingen (Opel). Op de rollen waant iedereen zich winnaar van de Tour de France…

In het verlengde hiervan kunnen we even goed wijzen op zijn aankondiging om het dossier van de Ring rond Brussel op te lossen, om de procedures voor grote werken in te korten, enz.

Zijn eigen vaststelling dat in China twee Lange Wappers per jaar worden gebouwd terwijl Vlaanderen tientallen jaren nodig heeft om één dossier te beslechten, illustreert het failliet van zijn aanpak ten volle.

Tot slot heeft hij duidelijk geen greep op zijn ministers. Ondanks zijn stoere verklaringen over een terughoudendheid van zijn ministers bij de federale verkiezingen, waren zijn twee vice-ministers-presidenten lijsttrekker bij de verkiezingen van 13 juni 2010 en wippen zij nu vrolijk over en weer van Vlaams naar federaal naar Vlaams niveau.

Zoals de Chinezen zeggen: voor wie niet weet waar hij naartoe wil, zijn alle wegen goed…

Ingrid Lieten

Ingrid Lieten slaagt er echt niet in om in bepaalde dossiers knopen door te hakken: zij vindt geen nieuwe VRT-baas (na ontslag om duistere redenen van Wauters), het afsluiten van een nieuwe beheersovereenkomst met VRT lukt ook niet echt. Nochtans is bijv. het vinden van een nieuwe VRT-baas belangrijk: de besparingen die zich opdringen vergen een echte kapitein op het schip, geen interimaris, hoe sterk die interimaris ook is. Tegelijkertijd moet ook gewerkt worden aan een toekomstvisie en die ontbreekt volledig. Bovendien zet zij duidelijk niet in op enkele economisch cruciale factoren, zoals innovatie.

Daarnaast heeft ze duidelijk problemen met de job als politica. Ze nam met lange tanden ontslag als topambtenaar en was als zetelend minister lijsttrekker bij de federale verkiezingen van 13 juni 2010.  

Tenslotte was ze duidelijk Ingrid van sp-a Interim: gedurende lange tijd moest ze Freya Van den Bossche vervangen, alsook Pascal Smet die voor zichzelf een extra weekje vrijaf aan de kerstvakantie breide.

Geert Bourgeois

De man die Vlaanderen ging vereenvoudigen, verslikt zich duidelijk in het dossier van de interne staatshervorming. Hij slaagt er enkel in een vrijwillige fusie tussen Beveren en Kruibeke mogelijk te maken. Het debat over de toekomst van de provincies is dan ook op sterven na dood.

Tevens is hij het zinnebeeld van de truc met de kabinetten. Ondanks de aankondiging aan de voordeur van zijn kabinet om kleinere kabinetten te hebben, komen medewerkers van de administratie langs de achterdeur binnen, waardoor de hele operatie op een sisser uitloopt.

Tenslotte laat hij zich inzake de tweede pensioenpijler voor contractuele ambtenaren over zich heen walsen door de VVSG. Hij was totaal afwezig bij het afsluiten van een dergelijk belangrijk akkoord tussen vakbonden en lokale besturen.

Jo Vandeurzen

Het mag gezegd: Jo Vandeurzen toont zich niet veel, maar is een minister aan het werk. Vraag is: doet hij wel het juiste werk ?

Het is duidelijk dat onder zijn hoede de verzuiling verder toeneemt. Hierbij volstaat het om te kijken naar zijn maatregelen op het vlak van het persoonsgebonden budget en van het gebruikersoverleg voor personen met een handicapuitbreiding. Veel plaats voor het vrije initiatief is er niet, integendeel zelfs. En bij de uitvoering van het Vlaams zorgdecreet treedt hij louter op als notaris.

Tenslotte was het ook stuitend om vast te stellen dat het Limburg-gevoel ook bij het voeren van een welzijnsbeleid naar boven komt. Zo mogen enkel Limburgse kinderen genieten van de nieuwe oogscreenings bij Kind en Gezin.

Hilde Crevits

Hilde Crevits is een echte West-Vlaamse: zij werkt degelijk en noest, met beide voeten in de Vlaamse grond, met verdienstelijke pogingen om bijv. De Lijn te ontvetten en terug te brengen tot de core-business. Bovendien communiceert ze eerlijk met het Vlaams Parlement.

Evenwel blijven die voeten soms in de grond steken op de cruciale momenten en komt zij geen meter vooruit. Het dossier van de beheersovereenkomst met De Lijn, het dossier van de Brusselse Ring, het Oosterweel-dossier zijn kleppers die onder haar bevoegdheid vallen maar waar de vooruitgang bescheiden is.

Tenslotte valt het ook op dat zij wel eens overschaduwd wordt wanneer het erop aan komt: waar was zij als functioneel bevoegde minister bij de Oosterweel-debatten ? 

Freya Van den Bossche

Met alle sympathie en begrip voor haar rol als moeder, als minister faalt Freya Van den Bossche omwille van haar afwezigheid, zowel tijdens als na haar bevallingsverlof. Deze minister is totaal onzichtbaar en men kan zich terecht afvragen waarmee zij bezig is. Haar totale afwezigheid doet de vraag rijzen of er dan helemaal geen beleidsmatige uitdagingen zijn op vlak van stedenbeleid of sociale huisvesting

Philippe Muyters

Als man met een VOKA-verleden ontgoochelt Philippe Muyters in zijn ministerrol. Meer nog, de man heeft nergens echt vat op.

Als begrotingsminister heeft hij duidelijk geen greep op de begroting in zijn geheel en op de andere leden van de regering. Er is opnieuw substantiële schuldopbouw in Vlaanderen. Hij blijft maar aanmodderen, ten bewijze waarvan hij bepaalde begrotingsgegevens niet wil vrijgeven aan het Vlaams Parlement. Wat wil deze man verbergen: een gat in de begroting of een gat in de cohesie van de regering ?

Inzake Werk is hij absoluut afwezig en kan hij duidelijk geen recepten voorleggen om de problemen aan te pakken (Opel, Volvo, VDAB, …). Opmerkelijk toch voor iemand met zijn verleden.

Als minister van Ruimtelijke Ordening heeft hij elke grip op het beleid verloren. Hij wordt door de bevoegde administratie platgewalst en kan in dat debat onmogelijk het politieke tegengewicht vormen. De uitvoering van de nieuwe Codex Ruimtelijke Ordening loopt vertraging op en absoluut revolutionaire maatregelen zoals de meldingsplicht voor kleine bouwwerken worden op de lange baan geschoven.

Hij zal tenslotte ook gekenmerkt blijven als de minister van grote en kleine blunders. Wie vergeet ooit nog zijn rekenfout en zijn uitspraken in het dossier Malisse/Wickmayer ?

Joke Schauvliege

Als minister van Leefmilieu, het beleidsdomein waarmee ze het meest vertrouwd is, beheert Joke Schauvliege de winkel naar behoren.

Evenwel valt ze volledig door de mand als minister van Cultuur. Het is en blijft overduidelijk een restbevoegdheid die op het einde van de regeringsvorming bij haar is terecht gekomen en waarmee ze totaal geen voeling heeft. Gevolg: geen visie, geen beleid. Met als (voorlopig) triest dieptepunt: de vraag aan de cultuursector om voor haar het beleid uit te stippelen. En wat cultuur als extra voor een samenleving kan betekenen, daar heeft ze geen enkel oog voor.

Pascal Smet

Als minister van het zo belangrijke departement Onderwijs denkt Pascal Smet nog teveel als student: hij moet tal van zaken bestuderen en daardoor wordt er geen beslissing genomen. Nochtans is er voor bepaalde onderwijsdossiers geen tijd meer om nog langer te wachten met een beslissing, zoals bijv. het dossier van het lerarentekort.

Bovendien worstelt deze minister nog teveel met een negatieve spanning ten opzichte van zijn biotoop én bevoegdheid, nl. Brussel. Uitspraken zoals “Brussel is een Franstalige stad” zullen hem nog lang achtervolgen. Net zoals het sfeertje dat hij uitademt waarbij alles wat in Brussel gebeurt, slecht is sinds de dag dat hij er minister af was en zeker niet zijn schuld is.

Tenslotte heeft hij de neiging altijd in de clinch te willen gaan met het Parlement.

Besluit

Deze regering heeft te weinig sterkhouders om het verschil te maken, om hard te maken dat wat we zelf doen we ook daadwerkelijk beter doen.

In dat opzicht is het opmerkelijk dat Minister-President Kris Peeters in parlementaire debatten vaak zegt dat ‘Vlaanderen het beter doet dan Wallonië en Brussel’. Hoewel zelfs dat niet altijd klopt (denken we maar aan het feit dat Wallonië het Vlaams Gewest klopt in het aantrekken van buitenlandse investeerders of dat de Franse Gemeenschap in tegenstelling tot Vlaanderen nu wel al bijna tien jaar meertalig onderwijs heeft mogelijk gemaakt), schijnt hij volledig voorbij te gaan aan het feit dat Vlaanderen zich moet meten met andere vergelijkbare regio’s in Europa en daar duidelijk terrein aan het verliezen is. Vlaanderen wil blijkbaar wereldkampioen zijn in België, maar verliest de internationale concurrentie uit het oog. Dat dreigen we in de toekomst duur te betalen.

Op drie vlakken schiet het project, voor zover we daar gewag van mogen maken, van Peeters II te kort:

-de openbare financiën worden slap beheerd: de schuld stijgt weer, het begrotingstekort t.o.v. eigen doelstellingen groeit verder aan en de vraag is of men binnen een jaar de aangegane beleidsengagementen nog zal kunnen betalen;

-daar waar men als investeringsregering inzake openbare werken wel voor het verschil kan zorgen om van Vlaanderen een logistieke draaischijf met Europese ambities te maken, worden er geen beslissingen genomen: de twee motoren van de Vlaamse economie (Antwerpen en Haven, Brussel en Luchthaven) krijgen geen afdoende ontsluiting via de Oosterweelverbinding of via een slimme verbreding van de Brusselse Ring;

-de open samenleving waar we als liberalen aan gehecht zijn wordt versmacht in een verzuiling van het welzijnsbeleid, door een gebrek aan verhaal in het cultuurbeleid en door het uitblijven van beslissingen om ons onderwijs meertaliger te maken dan vandaag het geval is.

Wij hopen op beter, maar vrezen het ergste. De mot zit er nu al in.

Namens de Open Vld-fractie Vlaams parlement,

Sven Gatz

Fractievoorzitter

Brussel, 6 juli 2010

BIJLAGE

PEETERS II: EEN JAAR IN ZELDZAME HOOGTES EN VELE LAAGTES

September 2009

+

Aanstelling wnd dir-gen De Lijn (vervanging Lieten)

Inventaris Bouwkundig Erfgoed vastgesteld

-

Ophef rond mogelijke besparingen op brutolonen leerkrachten

Opel-dossier

Rel rond Crevits in Nina

Oktober 2009

+

Subsidies voor stadsvernieuwingsprojecten

-

Terugschroeven renovatiepremie

Rationalisering jobkorting

Volksraadpleging Lange Wapper Antwerpen en bijhorende spanningen

November 2009

+

800 miljoen investeren in economie en tewerkstelling

-

800 miljoen investeren in economie en tewerkstelling (via leningen)

Opel-dossier

Opmaak begroting

Muyters wenst Wickmayer en Malisse financieel te steunen in hun beroepsprocedure tegen zijn eigen administratie in de zaak van de whereabouts

December 2009 (Mensis horibilis voor Peeters, deel 1)

+

Steun voor EFRO-projecten

-

Ontslag Wauters als CEO van de VRT

Ruzie Smet-Muyters over 70 mln. euro te laag inschatten van de onderwijswedden

Kris Peeters moet zijn coalitiepartijen een tik verkopen in de pers

Muyters maakt Wickmayer flater: hij verklaart in de commissie Sport dat zij in 2008 meedraaide in een proefproject over de whereabouts maar dat bleek niet zo te zijn

Januari 2010

+

Scheldeverdieping ok

Nieuwe RvB VRT

-

Oplopende factuur Masterplan (BAM)

Reilly stuurt Peeters naar huis met lege handen in Opel-dossier

Sauwens en CD&V bekvechten met Peumans over zijn beleid als voorzitter

Tekort aan strooizout

Februari 2010 (Mensis horibilis voor Peeters, deel 2)

+

Geen idee

-

Peeters fluit Lieten terug na haar uithaal richting federale regering over het begrotingsbeleid en het samenwerkingsfederalisme

Rel tussen Smet en Picqué

Gennez zwengelt het Oosterweel-debat aan, koorts begint te stijgen

Stijgende vijandigheid tussen De Wever en Janssens

Peeters verklaart dat er geen tijd meer is voor verdere studies

Maart 2010 (Mensis horibilis voor Peeters, deel 3)

+

Geen idee

-

Dubbel(zinnig)besluit Oosterweel

Onderwijscapaciteit staat onder druk

Muyters geërgerd door uitspraken/beloftes Crevits (onderhoudsachterstand wegen) en Smet (onderwijscapaciteit)

April 2010

+

Uitbreiding win-winlening

-

Geen beslissing Oosterweel blijft aanslepen

Falen in het Opel-dossier, met een hinkelend Volvo-dossier er achter aan

Mei 2010

+

Geen idee

-

Capaciteit Brussels en Antwerps onderwijs

Lerarentekort

De facto vertragen/stilvallen werkzaamheden door federale verkiezingen

Juni 2010

+

6,8 mln. investerings- en opleidingssteun

-

Deelname federale verkiezingen door 2 vice-ministers-presidenten

Niet vrijgeven van begrotingscijfers

Buitenlandse bedrijven investeren meer in Wallonië dan in Vlaanderen

Juli 2010

+

Geen idee

-

Conflict over gaan en terugkeren van Muyters en Bourgeois

Slotsom na 1 jaar:

-         Geen of in het beste geval een halve beslissing in cruciale dossiers zoals Oosterweel, Opel Antwerpen, VRT, enz.
-         10 majeure conflicten tussen/omwille van personen, zelfs op de straatstenen uitgevochten
-         1 nauwelijks aanwezige minister (Freya Van den Bossche)