 In een interview met de krant Brussel Deze Week lanceert Sven Gatz een oplossing om de leefbaarheid van Brussel te verbeteren, door de "overbewoning" van de stad aan te pakken.
Door het onderbouwd onderzoeken van de stedelijke dichtheid of "overbewoningsgraad" van wijken en straten in Brussel, kan er door het Brussels Gewest en de gemeenten een huisvestingsbeleid op maat gebeuren.
Het hele dossier kan je lezen door op deze link te klikken.
Het artikel in Brussel Deze Week van donderdag 24 januari 2008:
Overbewoning aan banden
Sven Gatz (Open Vld) wil stedelijke dichtheid in kaart brengen
BRUSSEL – Sven Gatz (Open Vld) ziet met lede ogen aan hoe steeds meer heren- en burgerhuizen opgedeeld worden in flats. “Het zijn net die categorie woningen die jonge tweeverdieners met kinderen in de stad kunnen houden.” Hij stuurt aan op studie en politieke discussie.
Van onze redacteur Danny Vileyn
Sven Gatz is een van de zes Brusselaars die in het Vlaams parlement zetelen om daar de belangen van de Vlaamse Brusselaars voor gemeenschapsaangelegenheden – onderwijs, welzijn, cultuur, sport, jeugd – te behartigen.
Maar de stedelijkheid in al haar facetten, ook de stedenbouwkundige, laat hem niet los. Een rondvraag bij een aantal Vlaamse centrumsteden, bij de Brusselse gemeente Etterbeek en de Waalse stad Luik leert hem dat steden en gemeenten zich bewust zijn van het gevaar van ‘overbewoning’. De rekening van huiseigenaars is vlug gemaakt: een herenhuis opdelen in zes flats brengt meer op dan het pand in zijn geheel te verhuren.
De oorzaken van overbewoning zijn zeer uiteenlopend, weet Gatz: een te hoog aantal inwoners, wonen en werken die slecht op elkaar afgestemd zijn, leegstand, of een gebrek aan investeerders. Maar: “In een grootstedelijke straat of wijk met overbewoning loeren problemen met hygiëne, burenconflicten, kleine criminaliteit en een concentratie van armoede steeds om de hoek.”
Meer dan één stad heeft regelgeving uitgevaardigd om het opdelen van woningen tegen te gaan. In kleinere steden met een grote studentenpopulatie, zoals Kortrijk, wou het stadsbestuur verhinderen dat steeds meer eengezinswoningen tot studentenkamers verbouwd werden. De stad merkte dat hele buurten van karakter veranderden. Omdat de maatregel werd uitgevaardigd zonder voorafgaande studie, valt het effect moeilijk te meten.
Ook de stad Luik strijdt al twee bestuursperiodes tegen overbewoning. De stad gaat daadwerkelijk op zoek naar inbreuken op bestaande (stedenbouwkundige) regelgeving en zegt dat ze resultaten boekt, al zijn ze moeilijk nauwkeurig te meten. Een vierkoppig team controleert of de situatie op het terrein overeenstemt met de registratie. Wat de resultaten betreft: een aantal verbouwingen is van het lichtere soort zodat de opgedeelde panden makkelijk opnieuw tot eengezinswoningen kunnen worden verbouwd, ofwel zijn de verbouwingen van betere kwaliteit. Overbewoning tegengaan heeft er ook voor gezorgd dat de stad er netter bijligt, meent het bestuur.
In het Brussels gewest was de gemeente Etterbeek de eerste die de koe bij de hoorns vatte: al in 1993.
De gemeente maakte zich toen al zorgen over het opdelen van herenhuizen in flats voor Europese ambtenaren en kamers voor studenten. Etterbeek heeft de verdienste als eerste een huisvestingsobservatorium te hebben opgericht. Maar de inspecties gebeuren geval per geval, systematische controle bestaat niet, zegt Gatz. Er wordt ook zelden effectief bestraft: “De ervaring leert dat de eigenaar een regularisatieaanvraag indient, die leidt tot een kwalitatieve verbetering van de opgedeelde woning, maar niet tot het stopzetten van de opdeling zelf. Het huisvestingsobservatorium van Etterbeek is wel een voorbeeld van de eerste digitale registratie van de feitelijke situatie van het patrimonium.” Etterbeek gaat ervan uit dat de feitelijke woonsituatie wel verbeterd is.
Ook in de gemeenteraad van Jette, waar Gatz gemeenteraadslid is in de oppositie, is het probleem al aan de orde geweest, want ook in deze relatief rustige noordwestelijke gemeente steekt het probleem de kop op. De eengezinswoningen van de Tuinen van Jette aan het UZ Brussel mogen niet opgedeeld worden, dat heeft de gemeente alvast vastgelegd. De gemeente heeft volgens Gatz ook al geweigerd om een woning in acht te laten opdelen omdat er maar vier garages zijn. Gatz: “Gemeenten kunnen ook het domiciliëren van steeds meer gezinnen in één woning weigeren.”
Maar de daadkracht van de gemeenten is volgens Gatz beperkt omdat controles heel arbeidsintensief zijn en de (noodlijdende) Brusselse gemeenten zich niet steeds meer personeel kunnen permitteren. Gatz: “Ik besef dat het probleem van de overbewoning makkelijker aan te pakken is in kleinere steden zoals Mechelen of Hasselt dan in Brussel.” Daarom stelt Gatz voor dat het Gewest, samen met universiteiten en hogescholen, een gedetailleerde gegevensbank van de feitelijke situatie zou samenstellen: “Het Gewest is het best geplaatst om een uniforme screening van gebouwen, straten en wijken uit te laten voeren.”
Die gegevensbank zou de gewestelijke stedenbouwkundige dienst in staat moeten stellen om zich een beeld te vormen van de feitelijke overbewoning van bepaalde wijken en buurten.
Gatz beseft dat overbewoning geen absoluut begrip is: “Daarom is het vaststellen van een overbewoningsgraad het resultaat van een politiek debat.” De dienst Stedenbouw kan die graad dan aanwenden voor een stedenbouwkundig beleid op maat van Brussel. In wijken waar overbewoning vastgesteld wordt, kan het Gewest samen met de gemeenten de toestand gefaseerd terugdraaien door het opdelen van huizen en eengezinswoningen te reglementeren. Gatz: “De draagkracht van het Brussels Wetboek van de Ruimtelijke Ordening moet verder reiken.”
Het is niet de bedoeling alle bel-etagewoningen aan de middeninkomens terug te geven, onderstreept Gatz: “Dat zou demagogisch zijn en het zou woningnood creëren, tenzij we massaal woontorens laten optrekken. Open Vld staat nog altijd achter het regeerakkoord dat de bouw van duizenden woningen inhoudt. Maar we hebben ook middeninkomens nodig, om de leefbaarheid van de stad te vergroten en om geld te hebben voor een sociale politiek.”
Open Vld zal de voorstellen van Gatz overmaken aan het Brussels parlement, dat ze in het halfrond op de agenda gaat zetten. |
