 Een pleidooi voor een innovatiever taalbeleid in het Vlaamse onderwijs, voorgesteld door Vlaamse parlementairen: Marleen Vanderpoorten, Gilbert Van Baelen, Sven Gatz en Margriet Hermans.
Voor de VLD is het duidelijk dat Vlaanderen zijn economische en sociale toekomst enkel zal kunnen veilig stellen indien we met een open vizier naar de ons omringende wereld kijken. Die toekomst zal door onze kinderen en jongeren gemaakt worden, maar het is vandaag de taak van het onderwijs om hen zo goed mogelijk op deze kennismaatschappij voor te bereiden. Het is dan ook onze prioriteit om er voor te zorgen dat ons onderwijs die sleutels aanreikt waarmee jongeren zichzelf toegang kunnen verschaffen tot een complexe en boeiende wereld. Taal is ongetwijfeld één van de belangrijkste sleutels om dit te kunnen doen. Taal betekent contact met andere culturen en stimuleert de verkenningsdrang die nodig is om tot een cultureel open en economisch dynamische maatschappij te komen. Bovendien betekent taal ook toegang tot informatie en moeten wij ervoor zorgen dat binnen de toekomstige generaties geen uitsluiting ontstaat door een beperkte taalkennis. Het voorkomen van een dergelijke taalkloof zal bovendien de sociale cohesie in onze diverse maatschappij bevorderen, zowel op nationaal niveau als in een internationale context. Meer dan de helft van de wereldbevolking krijgt op school les in een andere taal dan zijn moedertaal. Meertalig onderwijs zit volop in de Europese lift. Duitsland is er al 25 jaar mee bezig, een groeiend aantal scholen in Nederland, Oostenrijk en de Scandinavische landen kiezen vrijwillig voor meertalig onderwijs. De leerlingen van het Groothertogdom Luxemburg krijgen allemaal verplicht onderwijs in drie talen.
In het kader van de Europese context verwijzen wij ook naar de richtlijn en het actieplan gebaseerd op de doelstellingen van Lissabon en Barcelona, waarin vooropgesteld wordt dat iedere Europeaan naast z’n moedertaal nog minstens twee andere Europese talen kent. De hele discussie rond meertalig onderwijs moet vanuit deze geschetste optiek bekeken worden. Voor Vlaanderen heeft het taalgebruik in de les echter een historisch geladen betekenis. Naast de pedagogische doelstellingen is het jarenlang het belangrijkste instrument geweest voor behoud van onze cultuur. Het blijft belangrijk om deze recente geschiedenis en soms ook actualiteit in gedachte te houden. Voor de VLD blijft het meegeven van een goede kennis van het Nederlands dan ook één van de belangrijkste kerntaken van ons onderwijs. Deze kennis verschaft iedere jongere immers de toegang tot onze cultuur en de kans om daar een eigen en unieke bijdrage aan te leveren. Een pleidooi voor meertalig onderwijs kan daaraan nooit tegengesteld zijn. In die zin zijn we ons ook ten zeerste bewust van de specificiteit van het Nederlandstalig onderwijs in Brussel ( en mutatis mutandis ook in andere grote steden in Vlaanderen). De achtergrond van de leerlingen is er zeer divers en de taalwetgeving heeft er een grotere impact. Dit maakt dat specifiek in het Brussels Nederlandstalig onderwijs het Nederlands taalvaardigheidsonderwijs primeert en dat ieder project ter bevordering van de meertaligheid in deze context, daaraan complementair moet zijn. Onze geschiedenis mag echter geen rem zijn voor de toekomst. Vlaanderen moet op een volwassen manier omgaan met de uitdagingen die voor ons liggen. Zonder naïef te zijn, moeten we de verworvenheden uit het verleden, zoals de taalwetgeving, durven plaatsen binnen het huidige maatschappelijk en economisch kader. In België bleef het meertalig onderwijs omwille van de taalwetgeving tot nu toe beperkt, en wordt het huidige wettelijke kader gezien als een belemmering. Toch moet het mogelijk zijn om dit probleem te omzeilen en deze opportuniteit ook in Vlaanderen mogelijk te maken. Het talenonderwijs is namelijk veel ruimer dan het aanleren van een functionele vaardigheid. Spreken, lezen, luisteren en schrijven in een andere taal opent de belevingswereld van jongeren, biedt kansen om hun eigen taal en cultuur intenser te beleven en tegelijkertijd te ontdekken hoe de andere leeft en denkt. Het komt er dus op aan om ook in het onderwijs een goed evenwicht te vinden tussen het regionale, federale en globale perspectief. De VLD wil met dit initiatief een grondig debat openen over de mogelijkheden van meertalig onderwijs in het Nederlandstalig onderwijs. Deze mogelijkheden moeten bespreekbaar worden en de Vlaamse regering en de Minister van Onderwijs in het bijzonder moeten de nodige flexibiliteit en creativiteit aan de dag leggen om ontwikkelingen op dit gebied mogelijk te maken. Onder meertalig onderwijs wordt begrepen dat de leerstof wordt aangebracht, door gebruik te maken van meer dan één instructietaal, waarbij naast het verwerven van de leerstof eveneens het verwerven van een andere taal als doelstelling wordt vooropgesteld. Belangrijk is ook het onderscheid te maken tussen taalkennis en taalverwerving. Terwijl bij taalkennis het leren van grammatica en woordenschat bedoeld wordt, staat bij immersie (taalonderdompeling) of ‘task based language’ het verwerven van een taal voorop. Een taal verwerft men niet door louter de grammatica en de woordenschat te leren, maar wel door het gebruiken van een taal als communicatiemiddel in een concrete, reële situatie. Op elk onderwijsniveau en binnen elke onderwijscontext wil de VLD de kansen die meertalig onderwijs onze jongeren kan bieden de nodige ruimte geven.
Lees hier het volledige dossier
|
